Hiếu Hạnh.

         Khát vọng lớn nhất của con người khi hiện hữu ở cõi đời là được sống hạnh phúc. Có thể nói, hạnh phúc là sự mong ước và chờ đợi một điềm lành đến với chính mình và mọi người xung quanh ta.

Thế nhưng, hạnh phúc hay điềm lành không phải tự nhiên đến với mọi người. Nó được thiết lập trên nền tảng kể từ khi ta vừa lọt lòng, mẹ cha đã truyền thông trao cho cái gia tài đầu tiên “tình người” bắt đầu từ tình phụ mẫu đối với con cái. Đây chính là kết quả ươm mầm, ra hoa kết trái của những hạt giống yêu thương, của sự kết nối truyền thông qua các mối quan hệ trong cuộc sống đời thường mà không có một bút mực nào mô tả cho hết.

Trong dòng chảy văn hóa tình người, xưa nay con người không ngừng suy nghiệm và thực thi tâm hiếu hạnh như là thông điệp sống có ý nghĩa nhân văn cao cả, trên hết là hướng đến giải thoát khổ đau, xây dựng nếp sống hướng thiện. Do đó, ta chẳng ngạc nhiên gì, các học thuyết, giáo lý triết lý hiện hữu ở đời đều được xây dựng trên nền tảng từ tâm hiếu hạnh. Nói rõ ra, thực thi tâm hiếu là thực thi điềm lành tối thượng, thực thi nếp sống hạnh phúc an lạc ở đời này, đời sau như Phật dạy trong kinh Điềm lành tối thượng: “Hiếu dưỡng mẹ và cha/Nuôi dưỡng vợ và con/Làm nghề không rắc rối/Là điềm lành tối thượng”.

Xem ra, tất cả sự thành tựu của mỗi người đều xuất phát từ tâm hiếu. Cho nên, trong các hạnh, hạnh hiếu được xem là hạnh đứng đầu. Một người có hiếu kính với mẹ cha thì mới có sự liên hệ thân thiện với những người xung quanh. Nói rộng ra, một người có tâm hiếu chí thành thì mới có sự tôn kính với cha mẹ, hiếu đễ với bà con dòng họ, kết nghĩa keo sơn của tình huynh đệ tỷ muội, chung thủy với người tình trăm năm, chung sống hòa thuận với làng xóm, gắn kết với cộng đồng xã hội. Kể từ đây, người ta mới có khái niệm hiếu kính với mẹ cha, hiếu đễ với bà con, hiếu tình với người bạn đời, hiếu thuận với mọi người, hiếu tâm với mọi công việc trong cuộc hành trình hướng tâm xây dựng một đời sống hạnh phúc, an lạc.

Kinh Thi, một trong những bản kinh cổ xưa của học thuyết Nho giáo đã không ngần ngại tuyên ngôn “Hiếu đạo” là cơ sở thiết lập, mở đầu văn hóa tình người một cách thiết thực mà ai cũng có thể cảm nhận: “Phụ hề sinh giả, mẫu hề cúc ngã, ai ai phụ mẫu sinh ngã cù lao, dục báo thâm ân, hiệu thiên võng cực” (Cha sinh ta ra, mẹ bồng bế ta, thương thay cha mẹ, sinh ta khó nhọc, muốn báo đáp ân sâu, khác nào trời cao không lường). Rõ ràng, cội rễ văn hóa con người được kết tinh bằng tình thương cha mẹ dành cho con cái. Hay nói cách khác, khi tâm hiếu chảy đến đâu tình người hóa hiện đến đó. Cho dù bạn là ai, từ đâu đến, tất cả đều đi không ra khỏi cuộc hành trình bất tận mà phụ mẫu đã đi qua mà kinh điển xưa nay đúc kết với chín chữ “Cù lao”: Sinh (đẻ ra), Cúc (nâng đỡ), Phủ (vuốt ve), Súc (nuôi cho bú mớm), Trưởng (nuôi cho khôn lớn), Dục (dạy dỗ), Cố (trông nom), Phục (xem tính tình mà bảo ban), Phúc (bảo vệ).

Thế nên, Khổng Tử từng nói:“Đạo hiếu bắt đầu từ việc thờ cha mẹ, kế đến là thờ vua giúp nước và sau cùng là lập thân”. Đó chính là suối nguồn văn hóa mà mỗi cá nhân hiện hữu ở cõi đời này đều khát khao thực thi. Lịch sử thường minh chứng như thế, một người được tiếp nhận nguồn giáo dục khởi đầu bằng sự hiếu thảo với mẹ cha khi ở nhà, cũng có thể là người nỗ lực đóng góp cho đất nước. Và như thế, đây chính là mẫu người trung hiếu lưỡng toàn của mỗi gia đình, của mỗi quốc gia dân tộc.

Trang Tử còn khai mở đạo Hiếu rộng ra để mỗi người có điều kiện thực thi bằng sự thâu tóm qua ba điều:“Đạo Hiếu có ba: Đại hiếu là tôn kính cha mẹ, kế là không làm cho cha mẹ mang tiếng nhục, sau cùng mới là nuôi dưỡng”. Xem ra, trong ba điều, điều thứ nhất là điều giữ vai trò thiết yếu, nó quyết định sự hình thành nhân cách con người. Con người có trưởng thành và thăng tiến bắt đầu từ sự tôn kính, tôn thân. Bổn phận người con hiếu hạnh là phải biết thương yêu và kính trọng cha mẹ. Đây chính là đại hiếu.

Điều thứ hai mà Trang Tử muốn đề cập đến đạo Hiếu là không làm cho cha mẹ bị mang tiếng nhục. Bổn phận người con có hiếu phải biết giữ gìn thanh danh cho cha mẹ. Điều này có nghĩa thanh danh của cha mẹ cũng chính là thanh danh của chính mình. Do đó, người con phải biết sống đạo đức mà học thuyết Nho gia khuyến cáo theo tinh thần Tam cương, Ngũ thường, Tam tùng, Tứ đức, Phụ từ tử hiếu, Phu xướng phụ tùy để thiết lập các mối quan hệ giữa người với người ngày càng tốt hơn, không nên vì danh lợi thực thùy mà cha mẹ phải tủi nhục vì con cái.

Điều thứ ba mà Trang Tử khuyên đạo làm người là phải biết nuôi dưỡng, phụng dưỡng cha mẹ như là bổn phận trách nhiệm của bất cứ người con có hiếu nào ở đời này. Điều này khiến chúng ta càng thấy lời khuyên của Khổng Tử thâm thúy hơn bao giờ hết, nhất là trong văn hóa ứng xử với cha mẹ: “Hiếu tử chi sự thân, cư tắc trí kỳ kính, dưỡng tắc trí kỳ lạc, bệnh tắc trí ưu, tang tắc trí ai, tế tắc trí kỳ nghiêm” (Người con hiếu phụng dưỡng cha mẹ, ăn ở cư xử phải cực kỳ cung kính, nuôi dưỡng cha mẹ hết sức vui vẻ, khi cha mẹ đau ốm phải lo lắng hết lòng, khi lo việc ma chay phải cực kỳ thương xót, khi cúng tế cha mẹ phải rất mực trang nghiêm”. Rõ ràng đạo Hiếu mà Nho giáo thiết lập sẽ có tác động vào quá trình hình thành và phát triển văn hóa con người trên mọi lĩnh vực.

Phật giáo truyền vào nước ta với nền giáo lý cũng được thiết lập trên cơ sở suối nguồn của tâm hiếu. Chính Đức Phật từng nói tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật. Trong kinh Tương ưng, Phật còn nói: “Vô thỉ luân hồi, tất cả chúng sinh từng làm cha, làm mẹ, làm anh, làm chị, là bà con quyến thuộc trong các nẻo đường sinh tử”. Xem ra, giáo lý nhà Phật thiết lập nền văn hóa cho nhân loại cũng khởi đầu bằng việc tiếp nhận văn hóa hiếu hạnh. Đạo lý giải thoát khổ đau, chứng ngộ Niết-bàn cũng bắt đầu từ đây.

Nếu Kinh Thi nói tóm tắt công đức cha mẹ qua chín chữ cù lao như trên thì kinh Đại báo phụ mẫu trọng ân trình bày công ơn sinh thành của cha mẹ và giải trình phương pháp báo đáp ân đức phụ mẫu một cách rốt ráo và cụ thể rõ ràng hơn. Có thể nêu ra đây 10 công đức của mẹ đối với con cái: 1. Chín tháng cưu mang khổ nhọc, 2. Sợ hãi, đau đớn khi sinh, 3. Nuôi con cam đành cực khổ, 4. Nuốt cay, mớm ngọt cho con, 5. Chịu ướt, nhường ráo cho con, 6. Sú nước, nhai cơm cho con, 7. Vui nhặt đồ dơ cho con, 8. Thương nhớ khi con xa nhà, 9. Có thể tạo tội vì con, 10. Nhịn đói cho con được no.

Kinh Tăng Nhất A-hàm còn ghi lại lời dạy của Phật về công ơn sâu dày của cha mẹ thật cao hơn trời, sâu hơn biển cả, đồng thời khuyên con người phải biết tri ân và báo ân với cha mẹ: “Này các thầy Tỳ-kheo, nếu có kẻ vai trái cõng cha, vai phải cõng mẹ, đi xa nghìn dặm, cung phụng đầy đủ mọi thức ăn, đồ mặc, chăn đệm và thuốc thang, thậm chí cho cha mẹ có tiểu tiện trên vai mình đi nữa, cũng chưa trả được ân sâu. Các thầy phải hiểu rằng ân cha mẹ nặng lắm, bồng bế nuôi nấng, dưỡng dục đúng lúc, làm cho ta trưởng thành. Vì thế mà biết ân khó trả. Này các thầy Tỳ-kheo, có hai việc làm cho phàm phu được công đức lớn, được quả báo lớn, đó là phụng sự cha và phụng sự mẹ”. 

Như con sông tuôn chảy về biển cả, tâm hiếu hạnh cần phải hóa hiện từ trong những trái tim biết yêu thương và khối óc bừng sáng trí tuệ trong văn hóa tình người. Mục đích cuối cùng là không ngoài việc khuyến cáo con người không chỉ hoàn thiện nhân cách mà còn giúp con người biết quý trọng cha mẹ, anh chị em ông bà, chung thủy với người bạn đời, hòa thuận với mọi người trong xã hội và không ngừng nỗ lực tích cực đóng góp cho đất nước, cho đời, cho đạo.

Kinh Tâm Địa quán, Đức Phật ví dụ công đức của cha mẹ như núi cao biển rộng sông dài: “Ân cha lành cao như núi Thái/Đức mẹ hiền sâu tợ biển khơi/Dù cho dâng trọn một đời/Cũng không trả hết ân người sinh ra”. Sự đền ơn đáp nghĩa cho cha mẹ không gì hơn là phải thực thi năm điều mà kinh Thi-ca-la-việt ghi, 5 điều bao gồm: 1. Cung kính và vâng lời cha mẹ, 2. Phụng dưỡng cha mẹ khi cha mẹ già yếu, 3. Giữ gìn thanh danh và truyền thống gia đình, 4. Bảo quản tài sản do cha mẹ để lại, 5. Lo tang lễ chu đáo khi cha mẹ qua đời. Ngoài ra, Đức Phật còn đề cập bốn trách nhiệm để hướng dẫn cha mẹ sống đúng theo Chánh pháp: 1. Nếu cha mẹ không có niềm tin, khuyến khích cha mẹ phát tâm tin tưởng Tam bảo, 2. Nếu cha mẹ xan tham, khuyên cha mẹ phát tâm bố thí, 3. Nếu cha mẹ làm ác thì khuyên cha mẹ hướng tâm làm việc thiện, 4. Nếu cha mẹ theo tà kiến thì khuyên cha mẹ theo chánh kiến. Đây chính là “hiếu dưỡng mẹ cha là điềm lành tối thượng” trong sự thực thi đời sống hạnh phúc, an lạc mà bất cứ ai là Phật tử đều mong chờ.

Một người có trách nhiệm hiếu kính với mẹ cha, chắc chắn có hiếu tình với người bạn đời. Đạo lý người Việt dạy rằng: “Trai lớn lấy vợ, gái lớn lấy chồng”. Do đó, bất cứ cha mẹ nào cũng mong muốn con cái của mình hạnh phúc trong tổ ấm gia đình. Dưới cái nhìn của tấm lòng thương yêu vô bờ bến của tình phụ mẫu, cha mẹ bao giờ cũng mong muốn được nhìn thấy con cháu của mình chung sống hạnh phúc, hòa thuận vững bền. Kinh nói “Mẹ già trăm tuổi còn thương con tám mươi” là vậy, mẹ cha bao giờ cũng dõi mắt theo con cháu suốt đời. Một người thực thi xây dựng đời sống gia đình hạnh phúc chính là thực thi tâm báo hiếu với cha mẹ, là thực thi tâm hiếu tình của mình với người vợ, (hay người chồng) trong dòng sống tương tục. Thế nên, Phật dạy: “Nuôi dưỡng vợ con là điềm lành tối thượng”.

 

Ai cũng biết rằng yêu và được yêu là điều hạnh phúc nhất ở đời. Trong cuộc hành trình tìm kiếm hạnh phúc lứa đôi, để đến với nhau thành một đôi vợ chồng trong mối tương duyên giữa cuộc đời này là nhân duyên lớn. Duy trì, nuôi dưỡng niềm hạnh phúc lứa đôi này cho đến khi “tóc bạc răng long” thì thiện duyên này lại càng lớn hơn. Vì vậy, kinh Thiện sinh, Phật dạy người chồng đối với vợ có các bổn phận: kính trọng vợ, chung thủy với vợ, săn sóc chu đáo đời sống kinh tế của người vợ với sự cung cấp các tiện nghi vật chất, nuôi dưỡng tình cảm, thường tặng quần áo, đồ trang sức cho vợ. Vợ đối với chồng có các bổn phận: làm tốt đẹp bổn phận của mình đối với chồng, khéo đón tiếp bà con, chung thủy với chồng, khéo giữ gìn tài sản của chồng, khéo léo nhanh nhẹn trong mọi công việc.

Rõ ràng, hạnh phúc gia đình là cơ sở thiết lập hạnh phúc của xã hội. Trong đời sống thực tiễn, hạnh phúc lứa đôi qua sự thương yêu là chưa đủ, hạnh phúc còn đòi hỏi các nhu cầu thực tế hơn nữa. Kính trọng là thái độ cần thiết trong mối quan hệ giữa vợ chồng, thể hiện tình người, khiến cho tình yêu thêm nồng nàn, mang tính bền vững hơn nữa. Sự tôn trọng lẫn nhau làm tình yêu thăng hoa, sẵn sàng sẻ chia cho nhau những khó khăn cũng như sự thành công trong cuộc sống, từ đó con cái sẽ trọn hưởng niểm hạnh phúc từ trong vòng tay mẹ cha.

Hạnh phúc giữa vợ chồng còn được thể hiện qua sự hiếu tình mà người chồng có bổn phận bảo đảm nền kinh tế cho gia đình mình. Khi lòng yêu thương và kinh tế gia đình ổn định, người vợ cần được người chồng quan tâm, nuôi dưỡng tình yêu liên tục, thỉnh thoảng sắm quà cho vợ, bày tỏ tình thương yêu, lòng trung thành của người chồng. Người vợ sẽ mỉm cười, hạnh phúc thật sự khi bạn đời trăm năm đi đâu xa về mà tặng quà cho mình. Một bộ đồ, một món trang sức là tâm lý mong chờ của người vợ luôn hướng nghĩ đến tính chung thủy của người chồng.

Đáp lại, người vợ phải thương yêu, kính trọng, trung thành với người chồng. Đây là một trong những điều kiện cần và đủ để thiết lập hạnh phúc lứa đôi mang tính vững bền. Thực tế, trong khi người chồng quá bận rộn công việc xã hội, người vợ phải có bổn phận quản lý, gìn giữ tài sản gia đình, khéo léo điều hành công việc, khéo léo đối xử, niềm nở tiếp đón những người bà con của chồng, vui vẻ với láng giềng. Xem ra, người vợ là nhân tố kết nối yêu thương với mọi người không những đối với những người thân trong gia đình mà còn đối với những người trong xã hội. Vì thế, người ta nói “giàu nhờ bạn, sang nhờ vợ” là một sự thật hiển nhiên. Thậm chí, trong những hoàn cảnh khác nhau, người vợ cư xử với chồng như là người yêu, người bạn và có khi như là người chị, người em, người mẹ của chồng. 

Và như vậy, mối quan hệ giữa vợ chồng là mối quan hệ thể hiện sự hiếu kính, hiếu thuận, hiếu tâm ở đời, nó báo hiệu cho một điềm lành hạnh phúc tối thượng. Vợ chồng càng kính trọng bao nhiêu, càng tùy thuận với nhau bấy nhiêu, cùng nhau chia sẻ mọi tâm tư tình cảm, cùng nhau gánh vác công việc thu nhập chi tiêu, vun đắp đời sống hạnh phúc gia đình, là tấm gương phản ánh cho con cái noi theo.

Là người Phật tử được sinh ra, lớn lên, trưởng thành thì trách nhiệm và bổn phận đối với cha mẹ, vợ (chồng) con là hết sức quan trọng. Gia đình có hạnh phúc hay không sẽ tùy thuộc vào mỗi thành viên trong gia đình có làm tốt trách nhiệm và bổn phận của mình đối với gia đình hay không. Dĩ nhiên, trách nhiệm và bổn phận sẽ tùy thuộc vào vị trí và vai trò của từng thành viên trong gia đình mà có sự sai khác. Ở đây, mỗi người cần thể hiện sự hiếu tâm của mình ở trong gia đình. Bởi có trách nhiệm chăm lo đời sống cho cha mẹ, vợ (chồng) con, nên mỗi thành viên trong gia đình cần có công ăn việc làm ổn định. Với nghề nghiệp hợp pháp, đúng pháp sẽ là cơ sở thiết lập nên hạnh phúc tự thân và hạnh phúc gia đình. Người ấy không nên vì bất cứ lý do gì mà làm các nghề nghiệp không hợp pháp khiến gây bất an cho gia đình và làm rối loạn xã hội. Cho nên, Phật dạy: “Làm nghề không rắc rối là điềm lành tối thượng”.

Trong trách nhiệm nuôi dưỡng vợ (chồng) con thì người Phật tử không những phải chăm lo đầy đủ các tiện nghi vật chất gia đình, mà còn phải chú ý đến đời sống tinh thần của mọi thành viên trong gia đình mình. Người Phật tử cần dành thì giờ để chăm lo việc giáo dục con cái, hướng dẫn trở thành những đứa con ngoan, những học trò giỏi. Người ấy cần vui vẻ, hòa thuận với vợ (chồng) mình trong mọi công việc và đặc biệt, cần lắng nghe và tham khảo ý kiến của cha mẹ trong nhiều trường hợp để hưởng trọn niềm hạnh phúc hơn.

Có thể nói, mỗi người càng thể hiện sự hiếu tâm của mình trong việc khéo léo cư xử tốt trong các trách nhiệm và bổn phận của mình đối với tự thân, đối với gia đình và xã hội càng cao bao nhiêu thì sự mong chờ hạnh phúc sẽ dễ dàng hóa thành hiện thực bấy nhiêu. Cụ thể, người đó cần thể hiện sự hiếu tâm qua thực thi bốn điều căn bản sau: 1. Làm việc giỏi, siêng năng, quản lý giỏi, giàu nghị lực vươn lên. 2. Bảo vệ tất cả của cải đã làm ra một cách hợp pháp. 3. Tiêu dùng đúng việc, đúng mức, không phung phí, không keo kiệt. 4. Giao lưu với bạn bè có tính khoan dung cởi mở, có tín, có thí, có giới và tuệ. 

Tại đây, ta có thể nói đạo Phật chính là đạo hiếu, tâm hiếu là tâm Phật. Một người thực thi tâm Phật tức là thực thi một nếp sống thiện lành: hiếu kính với mẹ cha, hiếu đễ với bà con, hiếu tình với người bạn đời, hiếu thuận với mọi người xung quanh, chắc chắn người ấy sẽ có kết quả của một đời sống bình an nội tại ngay trong đời này; khi lâm chung sẽ sinh vào nơi cảnh giới an lành. Trên hết, thực thi tâm hiếu là thực thi sẽ bảo lưu mọi giá trị văn hóa truyền thống, sự kết nối giữa người còn kẻ mất theo nguyên lý duyên sinh duyên khởi:“Hiếu thuận hoàn sinh hiếu tử/Ngỗ nghịch hoàn sinh ngỗ nghịch nhi/Bất tín đãn khán thiềm đầu thủy/Điểm điểm trích trích bất sai di” (Nếu mình hiếu thảo mẹ cha/Mai sau con hiếu với ta khác gì/Nếu mình ăn ở vô nghì/Đừng mong con thảo làm gì uổng công/Kìa xem giọt nước xuôi dòng/Giọt sau, giọt trước cũng đồng một nơi).

Vậy là, bất cứ ai thực thi nếp sống hiếu hạnh tức là thực thi điềm lành tối thượng nhất ở đời. Suy cho cùng, hạnh phúc đồng nghĩa với sự hóa hiện những khát vọng mong chờ cuộc sống cao đẹp nhất trong hiện thực đời này, đời sau. Trong ý nghĩa đó, Vu lan là dịp để mọi người tiếp nối cho dòng chảy văn hóa thực thi hiếu hạnh tình người. Vu lan - nơi hội tụ hoa thơm quả ngọt dâng cho quá khứ cha mẹ bảy đời, cho cha mẹ hiện tiền, lục thân quyến thuộc, cho những ai hiện hữu trong cõi đời này

.Thích Phước Đạt

Vu Lan Báo Hiếu.

Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ,
Gánh nặng cuộc đời không ai khổ bằng cha.
Nước biển mêng mông không đong đầy tình mẹ,
Mây trời lồng lộng không phủ kín tình cha.
Tần tảo sớm hôm mẹ nuôi con khôn lớn,
Mang cả tấm thân gầy cha che chở đời con.
Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc,
Đừng để buồn lên mắt mẹ nghe không!

 
Con nợ mẹ cha những ngày vui bất tận
Rong ruổi suốt cuộc đời không định hướng tương lai
Con nợ những chiếc hôn còn nóng hổi vành môi
Trong cơn điên loạn giữa bạc tiền mến mộ

Con nợ căn nhà sập xệ bàn tay mẹ mòn tháng năm
Để con lớn khôn mắt xanh hồn lữ thứ
Con nợ những trưa hè oi bức cha gồng gánh gia đình
Con đứng đó dửng dưng để thấy từng nhát đau xuyên qua ngực

Con nợ lòng dũng cảm đâu đó cần một thâm tình
Con nợ những giản đơn đời thường để che đi lòng kiêu hãnh
Con nợ đời sắp hai mươi vẫn chưa góp nhặt
Huênh hoang giữa mọi người để cô đơn đầy ắp cõi lòng

Con nợ sự tri âm ai đó yêu qua lời thơ tiếng nhạc
Con nợ đêm dài vồn vã những ấu trĩ dại khờ
Con nợ mẹ cha không bao giờ trả hết
Những nỗi nhọc nhằn con chỉ biết cắn vào môi

Bài học đầu đời thật vất vả mẹ cha ơi!
Xin cho con im lặng để mắt con cay
Xin cho con lạnh lùng để con không bật khóc
Xin cho con góp nhặt để còn chút lương tâm
Xin cho con chuộc lỗi dù biết đã muộn màng./.

Con sẽ không đợi một ngày kia
Khi mẹ mất đi mới giật mình khóc lóc
Những dòng sông trôi đi có trở lại bao giờ?
Con hốt hoảng trước thời gian khắc nghiệt
Chạy điên cuồng qua tuổi mẹ già nua
Mỗi ngày qua con lại thấy bơ vơ
Ai níu nổi thời gian?
Ai níu nổi?
Con mỗi ngày một lớn lên
Mẹ mỗi ngày thêm già cỗi
Cuộc hành trình thầm lặng phía hoàng hôn.


Con sẽ không đợi một ngày kia
Có người cài cho con lên áo một bông hồng
Mới thảng thốt nhận ra mình mất mẹ
Mỗi ngày đi qua đang cài cho con một bông hồng
Hoa đẹp đấy - cớ sao lòng hoảng sợ?


Ta ra đi mười năm xa vòng tay của mẹ
Sống tự do như một cánh chim bằng
Ta làm thơ cho đời và biết bao người con gái
Có bao giờ thơ cho mẹ ta không?
Những bài thơ chất ngập tâm hồn
Đau khổ - chia lìa - buồn vui - hạnh phúc
Có những bàn chân đã giẫm xuống trái tim ta độc ác
Mà vẫn cứ đêm về thao thức làm thơ


        Ta quên mất thềm xưa dáng mẹ ngồi chờ
 Giọt nước mắt già nua không ứa nổi
Ta mê mải trên bàn chân rong ruổi
Mắt mẹ già thầm lặng dõi sau lưng
Khi gai đời đâm ứa máu bàn chân
Mấy kẻ đi qua
Mấy người dừng lại?


Sao mẹ già ở cách xa đến vậy
Trái tim âu lo đã giục giã đi tìm
Ta vẫn vô tình
Ta vẫn thản nhiên?
Hôm nay...
Anh đã bao lần dừng lại trên phố quen
Ngả nón đứng chào xe tang qua phố
Ai mất mẹ?
Sao lòng anh hoảng sợ
Tiếng khóc kia bao lâu nữa
Của mình?


Bài thơ này xin thắp một bình minh
Trên đời mẹ bao năm rồi tăm tối
Bài thơ như một nụ hồng
Con cài sẵn cho tháng ngày
Sẽ tới !

    Trong các bài thơ nói về công dưỡng dục của cha mẹ thì mấy  bài thơ trên là ấn tượng với tôi hơn cả ,không quá cao xa nhưng cũng thật gần,lời thơ mộc mạc giản dị nhưng cũng lắng đọng trong chúng ta những tình cảm thiêng liêng nhất,giúp ta hiểu thấu nỗi lòng cha mẹ nhất là những người đông con như tôi,có nuôi con mới biết lòng cha mẹ,mỗi người chỉ sống 1 lần,cuộc đời con người cũng không phải là dài thế nên những người làm con hãy ngẫm nghĩ về bài thơ,để thương yêu ba mẹ,hiểu tấm lòng người làm cha làm mẹ hơn chứ đợi đến lúc lập gia đình rồi làm cha làm mẹ thì ba mẹ ta đã già. 

       Có ai hiện hữu trên cõi đời này mà không được mẹ sinh ra. Nếu công cha cao như Thái Sơn thì nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy mãi không bao giờ vơi cạn. Mẹ là suối nguồn của tình yêu thương muôn đời bất diệt và cũng là nét đẹp phẩm hạnh đạo đức muôn thuở của người phụ nữ Việt Nam.

       Mẹ như dòng suối mát hiền lành vươn rộng đôi cánh tay nhẹ nhàng trôi chảy trên những vùng đất đi qua đem dòng nước ngọt lành tưới khắp cỏ cây để cỏ cây đơm hoa kết trái đâm chồi nảy lộc.

Thật vậy, mẹ là suối nguồn của tình yêu thương mà không ai trong chúng ta có thể phủ nhận. Nếu ở cha là sự vững chải đĩnh đạc, sự nghiêm nghị cứng rắn thì ở nơi mẹ là sự uyển chuyển dịu dàng, sự chịu thương chịu khó. Chín tháng mẹ cưu mang con là bắt đầu của sự ghi dấu công lao mang nặng, nhưng có bao giờ mẹ nghĩ đến điều đó.

      Công lao trời biển của mẹ không làm sao tính toán được và mẹ cũng chẳng bao giờ làm một bài tính cộng với con. Từng mùa xuân cuộc đời cứ lặng lẽ trôi qua, chúng con lớn lên thành đạt. Sự thành đạt của con đối với mẹ lại là món quà quý thứ hai mà tạo hóa không phụ công, ân ban cho mẹ. Đơn giản mẹ chỉ nghĩ thế và lấy đó làm niềm vui, niềm tự hào của mẹ.Hạnh phúc biết bao khi mẹ coi như đó cũng là sự thành công của mẹ! Mẹ không ham giàu sang tiền của, mẹ chỉ mong con nên người có nghề tạo nghiệp giúp đời. Mẹ đơn giản trong suy nghĩ nhưng sáng ngời trong đạo đức nhân văn và có lẽ con cũng học được ở mẹ một mẫu hình chung đó. Mẹ - suối nguồn yêu thương - và cũng là người hội tụ những đức tính thiêng liêng cao quý nhất của người phụ nữ  góp phần làm nên hạnh phúc nhân gian… Tất cả là mẹ đấy!

      “Đường kim từ tay mẹ, thành áo trên người con”. Tình yêu của cha mẹ dường như đều xuất phát từ những việc nhỏ nhặt như đường kim mũi chỉ ấy. Bất kể chúng ta đang ở nơi nào, núi cao hay vực thẳm, chân trời góc bể nào, thì tình yêu ấy vẫn luôn chấp cánh cho những uơc mơ của chúng ta.
        Quá trình trưởng thành của mỗi người không giống nhau, nhưng tình yêu của cha mẹ đều như nhau. Trong những câu chuyện đời thường, tình yêu của cha mẹ đều lớn lao như biển cả. Trong cuộc sống, những câu chuyện từ trong hồi ức về tình yêu ấm áp của cha mẹ, đó có thể là những lời cảm ơn dành cho họ, cũng có thể là sự tiếc nuối và cả những lời chưa kịp nói… Cái giá cho sự trưởng thành của chúng ta chính là mái tóc mỗi ngày một bạc của cha và nếp nhăn xuất hiện nhiều hơn trên da mặt mẹ. Không phải ai cũng may mắn được nghe những lời an ủi động viên của cha mẹ, hay có cha mẹ ở ngay bên mình. Đừng để sự đền đáp chưa thực hiện được trở thành sự tiếc nuối.
        Có rất nhiều thứ sẽ bị nhạt màu theo năm tháng, nhưng tình yêu của cha mẹ lại luôn ấm áp và nồng thắm. Thế nhưng, do bận rộn vì kế sinh nhai, những người làm con có lẽ đã quên mất ánh mắt yêu thương của cha mẹ mình. Xin hãy nhớ rằng, cha mẹ luôn mong mỏi chúng ta trở về bên họ. Hãy bớt chút thời gian để dành cho cha mẹ những lời thăm hỏi, một cái ôm ấm áp hay một món quà nhỏ…

         Tình yêu của cha mẹ hiện hữu ở khắp nơi, khiến chúng ta luôn ấm lòng. “Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”. Với bổn phận làm con, chúng ta hãy trân trọng và yêu quí những lúc được ở bên cha mẹ và hãy tận dụng cơ hội đó dành cho cha mẹ một sự báo đáp về công ơn và tình yêu của họ.
        Cầu chúc cho nhận loại luôn nhận thấy rằng tình yêu của cha mẹ là tài sản vô giá nhất. Hãy vui sướng khi còn có cha mẹ trên đời, hãy nói với cha mẹ một lời chân thành: Con yêu người.

Gần Lắm Trường Sa.

Mỗi cánh thư về từ đảo xa, anh thường nói rằng Trường Sa lắm xa xôi.
Nơi anh đóng quân là một vùng đảo nhỏ, bên đồng đội yêu thương.
Chỉ có loài chim biển, sóng vỗ điệp trùng quanh ghềnh trúc san hô.
Trường Sa ơi, biển đảo quê hương, đôi mắt biên cương,
Vẫn sáng long lanh giữa sóng cuồng bão dập, đảo quê hương.
Anh vẫn đêm ngày giữ biển khơi,
Thương nhớ sao nguôi ngươi chiến sĩ Trường Sa ơi.
Không xa đâu Trường Sa ơi, không xa đâu Trường Sa ơi.
Vẫn gần bên em vì Trường Sa luôn bên anh,
Vẫn gần bên anh vì Trường Sa luôn bên em.
Mong cánh thư về từ đảo xa.
Nơi thành phố này, Trường Sa vẫn bên em.
Anh ơi có nghe lời người từ phố biển, khi ngọn triều dâng cao.
Khi cánh Hải âu về, khi nắng sang mùa,
nơi đảo trúc san hô.
Chiều Nha Trang,
sao bỗng bâng khuâng, như thấy anh đang
sừng sững kiên trung giữa pháo đài giữ đảo. Trường Sa ơi.
Trông cánh chim băng về đảo khơi.
Thương nhớ sao vơi người chiến sĩ Trường Sa ơi.
Không xa đâu Trường Sa ơi, không xa đâu Trường Sa ơi.
Vẫn gần bên em vì Trường Sa luôn bên anh,
vẫn gần bên anh vì Trường Sa luôn bên em. 
Tiếng sóng biển rì rào, tiếng sáo trúc đượm buồn làm nổi bật giọng hát trong trẻo cao vút của ca sĩ Thanh Thúy. Một khung cảnh Trường Sa hiện lên thật thân thương và hùng vĩ,  đượm nét xa xôi. Những câu hát cứ vang đều làm cho ta cảm thấy lâng lâng tâm hồn như vừa cảm nhận một điều gì đó thân thương, quen thuộc trong từng câu hát.

    Tình yêu đất nước đã  được đồng hóa trong tình yêu cao cả : xa nhau, mong chờ nhau qua từng cánh thư với những hải trình dài ngày lênh đênh trên biển. Một tình yêu thật đẹp gắn liền giữa hậu phương và tiền tuyến. Nhịp điệu có lúc trầm buồn da diết nhớ nhung, có lúc cao trào, mạnh mẽ  thật oai hùng.

       Bài hát này đã làm cho tâm hồn tôi sâu lắng hơn, cảm xúc hơn, nó đã đánh trúng những rung cảm tiềm ẩn trong mỗi người. Chưa từng đến Trường Sa. nhưng rồi bất cứ ai cũng sẽ nhận ra rằng những nhớ nhung, những cô đơn nhỏ nhoi ở đất liền chỉ nhỏ bằng hạt cát ngoài đảo. Lần đầu tiên Tôi nge bài hát này của nhạc sĩ Hình Phước Long trong nhưng năm đầu thập niên 80, khi tôi còn đang theo học một trường sĩ quan tại Nha trang, trong một buổi chiều tại Hòn Chồng và rất nhớ nhà. Giữa những cơn gió biển đang mơn man, lùa vào cơ thể mình, ánh mắt xa xăm nhìn về quê Mẹ yêu dấu, cảm xúc dâng trào cùng với những giai điệu của bái hát "..Mỗi cánh thư về từ đảo xa, anh thường nói rằng Trường Sa lắm xa xôi.Nơi anh đóng quân là một vùng đảo nhỏ, bên đồng đội yêu thương.Chỉ có loài chim biển, sóng vỗ điệp trùng quanh ghềnh trúc san hô.Trường Sa ơi, biển đảo quê hương, đôi mắt biên cương,Vẫn sáng long lanh giữa sóng cuồng bão dập, đảo quê hương.Anh vẫn đêm ngày giữ biển khơi,.." .Bài hát viết về người lính, nhưng không mang kết cấu âm hưởng hùng tráng như thường thấy. Giai điệu và lời ca như tâm tình, lắng đọng thiết tha, giản dị, dễ hát, phảng phất chất dân ca, phản ánh chân thành tình cảm của chiến sĩ nơi tiền tiêu xa xôi của Tổ quốc.Vọng tầm mắt về phía biển xa xăm, hình dung những người lính đang canh giữ vùng trời biển đảo thiêng liêng .Kỳ vĩ và lãng mạn! Sóng nước mênh mang, chim hải âu bay rợp trời, hình ảnh kiên cường của đảo và giây phút bâng khuâng khi người lính trẻ nhớ về đất liền, bao tình cảm dạt dào chỉ biết bày tỏ qua những cánh thư...thật sâu lắng và nặng tình. 
    Trường Sa - phần lãnh thổ thiêng liêng, không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam. Ở nơi ấy, những người lính đảo đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân của mình, kiên trung, bất khuất nơi đầu sóng ngọn gió...biển đảo quê hương, đôi mắt biên cương,Vẫn sáng long lanh giữa sóng cuồng bão dập, đảo quê hương. Trên đảo, quốc kỳ luôn tung bay. Mỗi viên gạch ở Trường Sa đều in hình Quốc huy của Việt Nam. Cũng như.."Vẫn gần bên em vì Trường Sa luôn bên anh,Vẫn gần bên anh vì Trường Sa luôn bên em.".Vì Trường Sa không xa, rất gần , gần lắm Trường Sa ơi!

Sinh Nhật Tứ Quý

Sắp tới là sinh nhật of Tứ Quý cũng là mùa lẽ Phật Đản sinh. Tiền bạc bao nhiêu rồi cũng hết , chỉ có tình cảm của cha mẹ là còn mãi mãi. Thời gian tựa bóng câu qua cửa, thoắt cái các con đã lớn nhưng chưa có khôn. Dù chúng con đã lớn nhưng trong lòng cha mẹ thì các con luôn là những đứa con bé bỏng, luôn được cha mẹ yêu thương, nâng niu như những ngày còn nằm trong nôi.   Dù con có bước trên đỉnh vinh quang hay không thì các con vẫn là con của cha mẹ. Và dù các con thất bại khi trở về, vẫn vòng tay yêu thương của cha mẹ chào đón các  con. Cuộc đời  nhiều gian nan, rùi các con sẽ thấy, nhưng sau bến bờ gian nan ấy là hạnh phúc đích thực. Hạnh phúc mà cha mẹ đã tạo dựng cho các con bởi những tháng ngày tranh đấu. Các con hãy biết đi bằng đôi chân của chính mình, hãy học cách sống làm người có ích.  Dù những đỉnh vinh quang các con không với tới được thì cũng hãy ước mơ về một chân trời sáng. Một chân trời sáng của riêng các con, ước mơ để rồi khao khát thực hiện ước mơ của mình.

Biết bao niềm vinh quang đang và sẽ  đón chờ các  con, chỉ cần các  con cố gắng. Cố gắng để thành công, cố gắng để vươn lên sau khi ngã. Cố gắng vì chính các con, vì cha mẹ,  vì bài ca mà cha mẹ dành cho riêng các con, bài ca về: " sống ở trên đời cần phải có một tấm lòng nhân ái". Từ khi các con là giọt máu, lớn dần theo sự chăm lo của cha mẹ,  cha mẹ đã viết cho các con những bài ca đẹp nhất, chau chuốt từ cái tên đặt cho các con. Yêu thương các con hơn chính bản thân mình, dạy các  con biết ước mơ, biết tranh đấu,  biết xấu hổ, biết nhìn vào thực tế, cái quan trọng là sống thật với chính mình. Sống thanh thản với lương tâm mình, sống có mục đích. Các con phải biết đứng dậy sau khi ngã, biết trân trọng những vấp ngã để trân trọng cuộc sống hơn...Có thể những điều ba mẹ nói là lý thuyết là luân lý, nhưng không thừa đâu các con yêu ạ. Các con chẳng đã từng đọc cho ba mẹ nge: .." Cá không ăn muối cá ươn .." ư.? Nhìn lại cả một chặng đường có thể coi là dài, các con hãy lắng lòng mà xem. Công lao của cha mẹ thật là: " Tất cả vì đàn con thân yêu".Cũng là sự cố gắng của các con và sự gia hộ của trời phật mà hôm nay nhìn các con ba mẹ thấy thật tự hào.
 Thời gian làm cho con người lớn lên, thay đổi nhiều đi “bao buồn vui trôi xa như tình yêu đầu. Niềm tin cũ chẳng còn với con...”. Cuộc sống nghiệt ngã cứ cuốn ta đi với biết bao lo toan thường nhật. Đôi lúc bình tâm nhìn lại, không mấy người lại không nhận ra sự ngắn ngủi của kiếp người phù du, “thấy cuộc sống thênh thang như một nơi tạm”. Người con dẫu có trưởng thành đến đâu cũng trở thành bé nhỏ trước nỗi lo toan và lòng nhân ái của cha mẹ. Cuộc đời cũng hệt như cơn gió thoảng, tất cả những buồn vui rồi cũng qua đi nhẹ nhàng, chỉ có tình yêu của cha mẹ với các con là còn mãi mãi bởi lẽ: .."Tháng đầu thai đậu tựa sương, mai chiều gìn giữ sợ tan bất thường, Tháng thứ nhì dường như sữa đặc, Tháng thứ ba như cục huyết ngưng,Bốn tháng đã tượng ra hình, Năm tháng ngũ thể hiện sinh rõ ràng,Tháng thứ sáu lục căn đầy đủ, Bẩy tháng thì đủ bộ cốt xương, lại thêm đủ lỗ chân lông, Cộng chung đến số tám muôn bốn ngàn, Tháng thứ tám hoàn toàn tạng phủ, Chín tháng thì đầy đủ vóc hình, Mười tháng thì đến kỳ sinh,Nếu con hiếu thuận xuôi mình ra luôn..."
 Để "Sản xuất " ra được các con cha mẹ cưc nhọc vô cùng, và cũng vui sướng hạnh phúc vô cùng. Bên cạnh điều hạnh phúc khi có các con là sự lo toan tần tảo mọi bề để các con lớn lên cùng với năm tháng "..Điều thứ nhất giữ gìn thai giáo,Mười tháng trường chu đáo mọi bề,Thứ hai sinh đẻ gớm gê,Chịu đau chịu khổ mỏi mê trăm phần, Điều thứ ba thâm ân nuôi dưỡng,Cực đến đâu bền vững chẳng lay, Thứ tư ăn uống đắng cay, Để dành bùi ngọt đủ đầy cho con, Điều thứ năm lại còn khi ngủ, Ướt Mẹ nằm chỗ ráo phần con, Thứ sáu sú nước nhai cơm,Miễn con no ấm chẳng nhờm chẳng ghê,Điều thứ bẩy không chê ô uế, Giặt đồ dơ của trẻ chẳng phiền, Thứ tám chẳng nỡ chia riêng,Nếu con đi vắng cha phiền mẹ lo, Điều thứ chín miễn con sung sướng,Dẫu phải mang nghiệp chướng cũng cam,Tính sao có lợi thì làm, Chẳng màng tội lỗi bị giam bị cầm,Điều thứ mười chẳng ham chau chuốt,Dành cho con các cuộc thanh nhàn,Thương con như ngọc như vàng,.."
 Cuộc sống của con người rất ngắn ngủi so với sự vô tận của thời gian. Các con cần phải cố gắng nhiều hơn nữa, Để các con không phải hối hận mà thậm chí còn tự hào về cuộc sống của chín mình! Quan hệ nhân quả trong cuộc sống là tất yếu, thế nhưng, đôi khi, các con  không nghĩ đến hoặc không nhận thức được những gì mình sẽ gây ra...Điều đó dẫn đến những bất ngờ, những kết quả không mong muốn và có thể các con thường hay than trách số phận, than trách ông trời, nhưng các con  không biết...Một phần hôm nay là do chính các con tạo ra từ ngày hôm qua. Sinh ra các con  là do cha mẹ, còn sống là do bản thân các con. Cái gọi là "số phận" chẳng qua chỉ là để ngụy biện cho những thất bại, những cay đắng trong đời mà ta gặp phải...Như thế có khác nào là một kẻ yếu đuối, chỉ biết phó mặc cho mọi thứ...không thể. "Định mệnh buồn vui đều là do các con giữ lấy" các con đang thực sự sống thật là ấm no và hạnh phúc, mà có biết đâu rằng khi bằng tuổi các con ba mẹ đã phải đi chăn bèo nuôi lợn, kiếm củi nấu cơm và làm mọi việc trong nhà để giúp đỡ ông bà. Các con có biết đâu rằng ở đâu đó còn có bao các bạn cùng trang lứa các con không có hoàn cảnh tới trường , cơm không đủ ăn áo không đủ mặc,đã phải đi mưu sinh cuộc sống. Tương lai phụ thuộc vào chính các con đấy.

    Tứ Quý yêu thương của  ba mẹ! các con hãy tập quán chiếu về một điều :" nghiêm khắc với mình và rộng lòng với mọi người".rồi một ngày nào đó khi các con trưởng thành, đủ sức gánh vác mọi công việc, các con cũng phải biết mỉm cười cả khi nỗi buồn đang đến. Ký ức thời thơ ấu là những gì thân thuộc nhất, đáng nhớ nhất trong cuộc đời mỗi con người mà sẽ chẳng bao giờ có thể tìm lại được. Trong nhịp sống quay cuồng và hối hả hôm nay, đôi khi các con quên mất rằng : các con đang sống trong niềm tin yêu và hy vọng vủa ba mẹ. Hy vọng các con sẽ là những người con ngoan ,trò giỏi, hiếu thuận.“Nếu cha mẹ cho ta sự sống thì chính các thầy cô giáo cho ta phương cách sống đàng hoàng, tử tế”.Các con phải biết kính trọng thầy cô và sống trân thành với bè bạn. Với nhau phải biết thương yêu rất mực,   " anh em như thể chân tay.."Nhân ngày sinh của các con ba mẹ nhắn nhủ vài dòng, điều mà  ba mẹ mong chờ nhất chính là sự trưởng thành của các con. Mong cho các con lên người, các con có thể không thành đạt về tiền tài và danh vọng, nhưng các con có thể thành đạt là một người con có hiếu và trung thực.
 Hè về! Dưới cái nắng gay gắt mà thật bình yên của buổi trưa hè, tiếng ve kêu ngằn ngặt, ba mẹ chúc Tứ Quý thật mạnh khỏe ,ngoan và học giỏi, nge lời ba mẹ. Chúc cho các con có một mùa hè thật đẹp trong tuổi thơ của các con đầy ắp tiếng cười đùa .Và trong cái bình yên thật đặc biệt của mỗi mùa hè,mong cho tâm hồn của các con luôn được nhẹ nhàng  chắp cánh thắp sáng tương lai.
Yêu thương các con vô cùng./.

Chúc Sinh Nhật Tứ Quý Vui Vẻ!

                                              

Bỗng Dưng Muốn Khóc !

Khi người ta đã đủ đau khổ và quá sức chịu đựng, người ta sẽ khóc. Hay chỉ cần quá hạnh phúc, quá nhớ  thương, người ta cũng sẽ khóc?
Những giọt nước mắt cứ lăn dài trên má, rơi xuống đất, xuống áo, chạy vào kẽ môi cứ như thể sẽ làm cho người ta cảm thấy được tắm mát, được “hạ nhiệt”, và sau đó, cũng sẽ tới một lúc người ta thôi khóc.
Cô đơn nơi đông người, tin được không nhỉ? Được, vì ai biết được đâu là người quan tâm đến người khác bằng cả trái tim? Nếu có người biết quan tâm thì nơi đông người đã không vắng vẻ như vậy. Giá như được ôm một ai đó, dựa vào bờ vai người đó và khóc. Giá như có một ai đó bảo rằng yêu ta lắm bằng sự chân thành thì nỗi cô đơn sẽ vơi bớt gần hết.
 Người vĩ đại nhất là người biết lắng nghe, người nhỏ bé nhất là người chỉ mãi lo nói. Nhưng vì có người đang cảm thấy mình nhỏ bé như chiếc đập nước đầy nước, chợt có thể vỡ òa vì có người vĩ đại kề bên. Có thể không có nước mắt cho sự vỡ òa, nhưng thay vào đó là lòng biết ơn vô biên khi có người chịu nghe mình nói khi cô đơn. Như một chiếc đập đầy nước có thể san sẻ nước sang một đại dương gần kề. Và bạn thấy đấy, chiếc đập nước vẫn còn nguyên vẹn vì đã có đại dương san sẻ bớt nỗi cô đơn.
Và bằng cách lắng nghe bằng trái tim, bạn đã có thể cứu được một ai đó đang cô đơn…
Cần một vòng tay, cần một cái nắm tay, cần một ánh mắt, cần một lời mắng. Cần, cần nhiều lắm. Cần cả một giọt nước mắt của ai đó khác. Nhưng họ chẳng dám nói ra vì trong lúc nhất thời, xung quanh họ chẳng có ai quan tâm đến họ cả. Đơn giản vì chính những người đang ở xung quanh là nguyên nhân của những giọt nước mắt kia, còn những người quan tâm đến họ thì lại đang ở xa, rất xa, xa vô tận. 

 Buồn, vui là hai cực cảm xúc luôn luôn tồn tại ở mỗi con người. Không có ai suốt cuộc đời chỉ thấy toàn là niềm vui, và ngược lại. Dù là người có hạnh phúc viên mãn nhất chắc chắn cũng có những giây phút mà nỗi buồn xâm chiếm tâm hồn. Buồn, không hẳn có một biến cố cụ thể tác động thì con người mới buồn. Đâu chỉ có tình yêu làm ta buồn, đâu chỉ có công việc làm ta buồn. Đôi khi một vài hình ảnh gợi nhớ về ký ức cũng làm ta xốn xang, đôi khi nghe một bản nhạc hay cũng làm ta rưng rưng. Mà lắm lúc ta buồn cũng chẳng hiểu vì lý do gì nữa, buồn một cách rất chi là vô lý, như Xuân Diệu đã từng nói vậy : hôm nay trời nhẹ lên cao, tôi buồn chẳng hiểu vì sao tôi buồn…
Cuộc sống không thể thiếu niềm vui, mà cũng không thể vắng nỗi buồn. Buồn để khi vui ta cảm nhận được niềm vui một cách trọn vẹn hơn. Nếu đã coi buồn như một người bạn, để có thể cất lên một lời chào kèm theo một cái vẫy tay Buồn ơi, ta xin chào mi! thì thấy nỗi buồn không còn gì đáng sợ nữa. Vui, tất nhiên ai cũng mong được là bạn lâu dài, thì buồn cũng là một người bạn vong niên, sóng bước theo ta trên quãng đường dài đằng đẵng. Hãy sống hòa thuận với cả vui lẫn buồn, xem niềm vui nỗi buồn là gia vị của cuộc đời chứ đừng để nỗi buồn níu bước. 

 Đôi khi cuộc sống của con người như một cái vòng tròn với những điểm nhấn lặp đi lặp lại.Hôm nay bạn gặp chuyện vui, ngày mai lại là ngày tồi tệ, nhưng ngày tiếp theo lại vui.Cứ như thế, nó lặp đi lặp lại một cách nhanh chóng và âm thầm khiến con người ta không kịp nhận ra.
Đôi khi ta bước qua một khu vườn rộng lớn, cố kiếm tìm những bông hoa thật đẹp nhưng ta đâu biết chính cái nhìn quá rộng lớn của mình đã bỏ qua những cành hoa dại đơn thuần.. 
     Đôi khi bạn khẳng định rằng mình sẽ không yêu ai ngoài bản thân mình. Nhưng có ai đứng ngắm mình trong gương được suốt đời mà không nhìn thử những nếp nhăn đang hiện dần trên khuôn mặt thân quen của bố mẹ mình? Điều đó là không thể...có yêu người khác thì mới cảm thấy mình thật yêu đời.
     Tôi không tin vào thứ gọi là định mệnh.Nhưng cuối cùng cuộc sống của tôi lại gần như đang bị trói lại trong một cái vòng tròn. Tôi cố gắng bước thật nhanh trên những con đường, đường đi học,đường đời. Nhưng có lẽ tôi đã bỏ qua nhiều thứ, chạy quá nhanh rồi lại vấp ngã đau rồi lại khóc.Khóc tốt thôi, còn hơn là không khóc được.Khóc cho người ,cho đời , cho mình sao nhiều  lúc gian truân.Đời có j vui., có j buồn? Dù khóc hay cười thì vẫn phải cố mà bước tiếp thôi, và tôi bất giác nhớ tới một câu:" cũng đành làm chiếc que diêm, một lần sáng lên.."